N. 3463/2006(ΦΕΚ Α 114/30.6.2006)
   Αρχική σελίδα

 
EETAA 2007
 


ΑΡΘΡΟ 75

Αρμοδιότητες

Σχετική Νομoλογία

  Ο Δήμαρχος και τα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου έχουν ιδιαίτερη νομική υποχρέωση να μεριμνούν για την τήρηση των διατάξεων που αφορούν την προστασία του περιβάλλοντος, να ελέγχουν τα υγρά, στερεά και αέρια απόβλητα και να λαμβάνουν τα πλέον πρόσφορα μέτρα προς αποτροπή της ρύπανσης ή άλλης υποβάθμισης του φυσικού περιβάλλοντος. (ΑΠ 1995/2002)

  Με την πρώτη από τις προαναφερόμενες διατάξεις (άρθρο 24 Σ), προστατεύεται το φυσικό περιβάλλον και σε συνάφεια με την προστασία αυτή επιτάσσεται ο ορθολογικός χωροταξικός σχεδιασμός, ουσιώδες στοιχείο του οποίου είναι το οδικό δίκτυο, υποκείμενο, λόγω της διασυνδέσεως των επί μέρους υποσυστημάτων του και της ιεραρχήσεώς τους, σε συνολικό σχεδιασμό βάσει των οικείων νομίμων κριτηρίων, έτσι ώστε να καθίσταται και τούτο βιώσιμο. Τούτου έπεται ότι το οδικό δίκτυο υπόκειται σε συνολικό σχεδιασμό και διαχείριση τόσο σε επίπεδο εθνικών ή επαρχιακών οδών όσο και σε επίπεδο μονάδας τοπικής αυτοδιοικήσεως προκειμένου για δημοτικές ή κοινοτικές οδούς. Στη διαχείριση περιλαμβάνεται και ο εκσυγχρονισμός του οδικού δικτύου, δηλαδή, μεταξύ άλλων, και η τροποποίησή του με τη διάνοιξη νέας ή την κατάργηση υπάρχουσας οδού προκειμένου τούτο να προσαρμοστεί στις νέες ανάγκες και απαιτήσεις. Σε κάθε, όμως, περίπτωση, τα κριτήρια σχεδιασμού και διαχειρίσεως του οδικού δικτύου πρέπει να είναι σαφή, εξειδικευμένα και να συνδέονται προς τα υπόλοιπα στοιχεία του χωροταξικού σχεδίου. Πρέπει, επίσης, να ενσωματώνουν την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, έτσι ώστε το οδικό δίκτυο να καθίσταται βιώσιμο σύστημα επικοινωνίας. Προς τούτο απαιτείται, σύμφωνα και με τις διατάξεις της ΚΥΑ Η.Π. 15393/2332/5.8.02, η οποία, εναρμονίζεται με την επιβαλλόμενη από το άρθρο 24 του Συντάγματος και το Ν. 1650/86, όπως τροποποιήθηκε με το Ν. 3010/02, κατ? εξουσιοδότηση του οποίου αυτή εκδόθηκε, προληπτική προστασία του περιβάλλοντος, για τη σχεδίαση και τη διαχείριση του βιώσιμου οδικού δικτύου μονάδας Ο.Τ.Α., η προηγούμενη κατάρτιση προκαταρκτικής περιβαλλοντικής εκτίμησης και αξιολόγησης και η έγκριση περιβαλλοντικών όρων, κατόπιν της οποίας εκτελείται το έργο. Η μελέτη αυτή πρέπει να διαπνέεται από ολοκληρωμένη προσέγγιση του προβλήματος και να έχει μακρά προοπτική.
   Τούτων έπεται ότι αποκλείονται οι αποσπασματικές και απρογραμμάτιστες πράξεις διαχειρίσεως του οδικού δικτύου, όπως η διάνοιξη και κατάργηση οδών βάσει εντετοπισμένων εκτιμήσεων οι οποίες αποκλίνουν των προεκτεθέντων νομίμων κριτηρίων. Και τούτο διότι, υπό την εκτεθείσα έννοια, το οδικό δίκτυο ενός Ο.Τ.Α. δεν αποτελεί τοπική του υπόθεση, εφ? όσον συνάπτεται τόσο με το υπόλοιπο δίκτυο της χώρας όσο και με την προστασία των γεωσυστημάτων του φυσικού χώρου τα οποία αποτελούν στοιχείο της εθνικής φυσικής κληρονομιάς. Με την προσβαλλόμενη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, αποφασίστηκε η αναγκαστική απαλλοτρίωση ακινήτων, εκτός σχεδίου πόλεως και εντός και εκτός οικισμού, για τη διάνοιξη (σε μήκος 100 μ) και διαπλάτυνση (σε μήκος 100 μ) δημοτικής, συνολικού μήκους 200 μ., ώστε να εξασφαλιστεί η ασφαλέστερη και ευκολότερη κυκλοφορία πεζών και οχημάτων. Ειδικότερα, προβλέπεται ότι η διανοιγόμενη οδός θα αναλάβει το μεγαλύτερο και βαρύτερο φόρτο κυκλοφορίας της βορειοδυτικής σύνδεσης, ενώ θα επιτρέπει τη μελλοντική συγκοινωνιακή εξυπηρέτηση των ευρύτερων περιοχών του Δήμου με την έδρα του Δήμου. Επίσης, έχει συνταχθεί η 282/02 μελέτη της ΤΥΔΚ, στην τεχνική περιγραφή της οποίας αναγράφεται και αιτιολογείται λεπτομερώς η δημόσια ωφέλεια που θα προκύψει από την κατασκευή της επίδικης οδού. Πλην, όμως, της ανωτέρω αποφάσεως απαλλοτριώσεως δεν είχε προηγηθεί η, κατά τα προεκτεθέντα, αναγκαία διαδικασία της προκαταρκτικής περιβαλλοντικής εκτίμησης και αξιολόγησης και της εγκρίσεως των περιβαλλοντικών όρων, από τα αρμόδια προς τούτο όργανα. (ΣτΕ 199/2006)

  Η αρμοδιότητα εκδόσεως οικοδομικών αδειών για την περιοχή του Δήμου ανήκει στον Προϊστάμενο της Διευθύνσεως Πολεοδομίας του Δήμου και όχι στον Δήμαρχο. Οι Ο.Τ.Α. δεν νομιμοποιούνται, σε αμφισβήτηση του κύρους πράξεων των ιδίων τους οργάνων, με άσκηση αιτήσεως ακυρώσεως. (ΣτΕ 2629/2001)

  Δεν εμποδίζεται από το Σύνταγμα ο νομοθέτης να αναγάγει την υπόθεση προστασίας των μειονεκτούντων προσώπων του ν. 1648/1986, σε κρατικό μέλημα, ακόμα κι αν η σχετική αρμοδιότητα είχε στο παρελθόν ανατεθεί στη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση. (ΣτΕ 3440/1998)

  Ο νομοθέτης προβλέπει ότι στην αρμοδιότητα των Δήμων εμπίπτει και η ίδρυση και λειτουργία βρεφονηπιακών σταθμών, στην έννοια της οποίας δεν εμπίπτει η μίσθωση θέσεων ενός ιδιωτικού βρεφονηπιακού σταθμού, δεδομένου ότι αν ο νομοθέτης ήθελε κάτι τέτοιο θα το όριζε ρητώς. Οι σχετικές δαπάνες δεν είναι νόμιμες, διότι δεν προβλέπονται από διάταξη νόμου, ούτε συντελούν, όπως προκύπτει από τις σχετικές διατάξεις, στην εκπλήρωση των σκοπών και της αποστολής του Δήμου. Από το Δημοτικό και Κοινοτικό Κώδικα προβλέπεται μόνο η ίδρυση και λειτουργία βρεφονηπιακών σταθμών. (ΕλΣ Πράξη VII Τμ. 59/2006)

  Δεν μπορούν να θεωρηθούν τοπικές υποθέσεις εκείνες που αναφέρονται στην προαγωγή των γενικότερων συμφερόντων όλης της χώρας ή σκοπεύουν να ικανοποιήσουν ορισμένες βασικές ανάγκες του πληθυσμού της χώρας ή ευρύτερων περιοχών και η σχετική δραστηριότητα μπορεί να αναπτυχθεί αποτελεσματικότερα σε ένα ευρύτερο χωρικό πλαίσιο. Η έρευνα και μελέτη των κοινωνικών προβλημάτων υπάγεται στη δικαιοδοσία του Κράτους και ανατίθεται σε όργανα της Κεντρικής Διοίκησης, διότι δεν ικανοποιεί τα τοπικά συμφέροντα, αλλά ανάγεται σε ζητήματα γενικότερης σημασίας, η ορθολογική επίλυση των οποίων επιβάλλει την αντιμετώπισή τους σε ευρύτερο χωρικό πλαίσιο. (ΕλΣ Πράξη VII Τμ. 3/2005)

  Με το Σύνταγμα καθιερώνεται ένα οργανωτικό σχήμα κατανομής των αρμοδιοτήτων μεταξύ Κράτους και Ο.Τ.Α., σύμφωνα με το οποίο το Κράτος έχει τη γενική αρμοδιότητα διοίκησης των υποθέσεων της χώρας και οι Ο.Τ.Α. των υποθέσεων τοπικού χαρακτήρα. Κρατικές υποθέσεις είναι εκείνες που με βάση το αντικείμενο και τη σπουδαιότητά τους αφορούν ολόκληρο το Κράτος. Τοπικές υποθέσεις είναι εκείνες που έχουν τοπικό χαρακτήρα και περιορίζονται στα χωρικά πλαίσια των Ο.Τ.Α. και δεν επηρεάζουν την υπόλοιπη χώρα ή τα εθνικά συμφέροντα. Δεν μπορούν να θεωρηθούν τοπικές υποθέσεις εκείνες που αναφέρονται στην προαγωγή των γενικότερων συμφερόντων όλης της χώρας ή σκοπεύουν να ικανοποιήσουν ορισμένες βασικές ανάγκες του πληθυσμού της χώρας ή ευρύτερων περιοχών και η σχετική δραστηριότητα μπορεί να αναπτυχθεί αποτελεσματικότερα σε ένα ευρύτερο χωρικό πλαίσιο από αυτό του Ο.Τ.Α. Η κατάρτιση προγράμματος για την προστασία των νέων από το AIDS, εμπίπτει στην έννοια των γενικών - κρατικών υποθέσεων και δεν συνιστά τοπική υπόθεση, ώστε να αποτελεί αρμοδιότητα των Ο.Τ.Α. (ΕλΣ Πράξη VII Τμ. 1/2005)

  Οι διατάξεις του άρθρου 6 του ν. 2690/1999 αποτελούν νομοθετική ρύθμιση του δικαιώματος ακρόασης του άρθρου 20 παρ. 2 του Συντάγματος. Η κλήση του διοικούμενου, πριν την έκδοση δυσμενούς γι? αυτόν πράξης, πρέπει να είναι έγγραφη, να αναφέρει τον τόπο, ημέρα και ώρα ακρόασης, να προσδριορίζει το μέτρο που θα ληφθεί σε βάρος του και να του κοινοποιηθεί τουλάχιστον πέντε πλήρεις μέρες πριν την ημέρα ακρόασης. (ΔιοικΠρωτΑθ. 9467/2000)